|
Azərbaycanda ilk Kompüter Qəzalarına
Cavabvermə Komandası (Computer Emergency Response
Team - CERT) fəaliyyət göstərir. CERT
komandası Azərbaycanın Rabitə və
İnformasiya Texnologiyaları Nazirliyi və BMT-nin
İnkişaf Proqramının "Tədqiqat,
Təhsil və Vətəndaş Cəmiyyətinin
İnkişafı Məqsədləri üçün
İnternetə Çıxış və İnfrastrukturun
İnkişaf Etdirilməsi" (AzNET) layihəsi
çərçivəsində NATO-nun Elmi Proqramının
maliyyə dəstəyi ilə yaradılmışdır.
CERT-in məqsədi kompüter şəbəkələrinə,
informasiya sistemlərində olan müxtəlif
təhlükəsizlik qəzaların qarşısının
alınması, informasiya təhlükəsizliyinin
təmin olunmasıdır. NATO Elmi Proqramının
dəstəyi ilə CERT komandaları Rusiya istisna
olmaqla bütün MDB ölkələrində
yaradılmışdır. Bu CERT komandalar arasında
sıx əlaqələndirmə mövcüddür.
Komandanın əlaqələndiricisi
Emin Axundovun sözlərinə görə, Azərbaycanda
yaradılmış CERT-in əsas məqsədi
AzNET şəbəkəsinin qorunması, kompüter
qəzalarının qarşısının
alınmasıdır. AzNET şəbəkəsinə
qoşulmuş orta məktəblərin, kitabxanaların,
qeyri-hökumət təşkilatlarının
informasiya şəbəkələrinə əgər
hücum olarsa, onda CERT komandası zəruri tədbirlər
görür və hücumun qarşısını
alır. E.Axundov qeyd etdi ki, CERT komandası həmçinin
şəbəkələrdə müxtəlif
virus proqramlarını da üzə çıxarmaq
kimi profilaktika ilə də məşğuldur.
E.Axundov hesab edir ki, belə CERT komandalar
bütün internet-provayderlərin, dövlət
strukturlarının, özəl şirkətlərin,
təhsil ocaqlarının nəzdində yaradılmalıdır.
Bu praktika bütün dünyada mövcüddür.
CERT komandalarının bir xüsusiyyəti də
onlar arasında effektiv əlaqələndirmə
funksiyasının olmasıdır. Belə ki,
bu və digər şəbəkədən hücum
olarsa, həmin şəbəkənin CERT komandası
ilə əlaqə quraraq hücumun qarşısını
almaq olar.
Azərbaycanın CERT komandası
MDB məkanında yüksək peşəkarlığı
ilə seçilir. Maraqlıdır ki, Azərbaycan
CERT komandasının nümayəndəsi Emin
Axundov NATO-nun Elmi Proqramının Şərqi
Avropa ölkələrində CERT komandalarının
yaradılması istiqamətində keçirilən
seminarda Hollandiya və Polşa mütəxəsissləri
ilə birlikdə təlimçi statusunda iştirak
etmişdir.
|