Layihə İKT-nin
üç əsas xüsusiyyətləri əsasında
qurulub: İKT-dən istifadə edərək, etibarlı
və azad informasiya axınını təmin etmək
üçün şəbəkələrin qurulması,
kontentin işlənilməsi və social-texnoloji inkişaf
alətlərinin təmin edilməsi. Bu xüsusiyyətlərə
əsaslanaraq, layihə dörd komponentdən ibarət
olacaqdır:
- İKT şəbəkələr - ötən
illərdə yalnız bir-birilə əlaqəsi olan
məkanlarda mümkün olan hərtərəfli əlaqənin
yeni mərhələsinə qədəm qoyur. Şəbəkələrdən
istifadənin təsiri rəqəmsal medianın əsas
xüsusiyyətlərindəndir: ayrı-ayrı fərdləri
və qrupları qlobal məkanda real vaxt ölçüsündə
bir araya gətirmək imkanı;
- Təlim
və Kontentin
işlənilməsi - milli E-resursların inkişaf
etdirilməsi, dəstəyi və yayımına dair
yerlərdə məsləhət xidmətlərinin
və təlimlərin keçirilməsi potensialının
yaradılması. Layihə Vətəndaş və
İnformasiya Cəmiyyəti üçün hazırda
mövcud olan və yeni E-Resursların (Veb səhifələr
və portallar, onlayn bələdçilər, təlim
materialları, distant təhsil kursları) müyəssərliyini
genişləndirir. Təlim və Kontentin İşlənilməsi
prosesi vahid bir mərhələdə həyata keçiriləcəkdir.
Regionlarda bu proses İKTMS layihəsi çərçivəsində
yaradılmış Regional İnformasiya mərkəzləri
və ACİ-YF-nun mövcud infrastrukturunun cəlb edilməsi
ilə həyata keçirilə bilər;
- İKT vasitələri - İKT mühitinin
dəyişdirilməsi ilə sistemli effektə nail
olan davamlı, qiymət nöqteyi-nəzərdən
əlverişli, genişlənən və güclü
əmsala malik olan layihələr və resurslar;
- Siyasi
komponent - Vətəndaş və İnformasiya Cəmiyyətləri
üçün İKT-nin təqdim etdiyi üstünlüklərdən
istifadəni mümkün edən müvafiq mühitin
yaradılmasına yönəlir. Dövlət siyasəti
infrastruktura investisiyaların irəlilətməsi prosesində
ən vacib amildir və bu baxımdan İnternetə
çıxışın qiymətinin azaldılması
və E-resurslardan şəbəkələr vasitəsilə
istifadə imkanının yaradılması zəruridir.
Layihənin
məqsədi qeyd olunan qurumlar üçün - ali təhsil
və elmi-tədqiqat institutları, orta məktəblər,
kitabxanalar, QHT-lər, mədəni və ictimai qruplar
- qeyri kommersiya xarakteri daşıyan Proqram təminatı
və İnternet Xidməti Provayderlərinin (İSP)
yaradılmasıdır. Layihə İKT-dən istifadəni
genişləndirmək və hazırda mövcud məsələləri
Azərbaycanın elmi-tədqiqat, təhsil, qeyri-hökumət
və hökumət institutları çərçivəsində
həll etmək və layihəyə qoşulmaq istəyində
olan istifadəçi qruplarını və təşkilatları
ölkə daxilində və xaricdə tədris, təlim
və elmi-tədqiqat proseslərinin geniş dəstəklənməsi
məqsədilə, İnternet məlumat resursları
ilə ödənişsiz şəkildə təmin
edəcəkdir.
Layihə İKTMS
layihəsi, Elmlər Akademiyası tərəfindən
idarə edilən AzRENA Assosiasiyası və ACİ-YF-nun
İnformasiya proqramı tərəfindən təməli
qoyulmuş inkişaf fəaliyyətini davam etdirəcəkdir.
O, NATO-nun Virtual İpək Yolu Layihəsinin xarici İP
bağlantı üçün göstərdiyi yardımdan
da bəhrələnəcəkdir. Layihə, həmçinin,
ölkədə infrastrukturun inkişafı üçün
NATO - nun Elmi Proqramı çərçivəsində
ayrılmış CARANA və NİG qrantlarının
bütün resurslarından geniş istifadə edəcəkdir.
Layihə tərəfindən təklif edilən şəbəkə
Bakıda və Azərbaycanın iri şəhər
və/yaxud regionlarında mövcud olacaqdır. Şəbəkə
ATS-lərin mərkəzi idarələrində (Bakıda
Bakı Telefon Rabitə İstehsalat Birliyi, regionlarda isə
AzTELECOM vasitəsilə) yerləşən giriş nöqtələri
olan DSL xətti kimi icra edib. Giriş nöqtələrini
birləşdirmək üçün şəbəkə
potensialı Bakı ATS-ni öz Mərkəzi idarələri
ilə birləşdirən optik lifli infrastrukturunu icarəyə
götürülərək onun üzərində qurulmuşdur.
İlkin xətt sürəti 100 MBPS-dən aşağı
olmamalıdır.
Əsas İnternet xəttindən istifadə edən
mərkəzi idarələrin sayı şəhər
üzrə istifadəçilərin sayına əlaqədar
olaraq təyin ediləcək və layihə boyu onların
sayı artırıla bilər.
İstifadəçilər
DSL xidmətlərini sürət 64 KBPS-dən aşağı
olmamaq şərtilə, müvafiq kateqoriyaya uyqun olan
sürət və texniki spesifikasiya əsasında alır.
Simsiz və optik lifli texnologiyaları lazım olan təqdirdə
DSL infrastrukturunu tamamlaya bilər. Şəbəkə
həmçinin müvafiq dial-up funksiyasından da istifadə
edəcək.
Bakıdan kənarda,
şəbəkə yerlərdə müvafiq texnologiyalardan
istifadə etməklə və ölkə ərazisini
maksimum əhatə etmək üçün Giriş nöqtələri
(GN) yaradır. Uzaqda yerləşən GN-ri şəbəkənin
Bakıdakı özəyi ilə icarəyə götürülmüş
xətlər vasitəsilə əlaqədə olacaqlar
və bu şəbəkədaxili məlumat mübadiləsi
və kontentin işlənməsinə təkan verəcək.
Layihənin başlanğıcında şəbəkənin
xarici bağlantı ilə təmin olunması NATO-nun
Virtual İpək Yolu Layihəsi tərəfindən
təmin ediləcək. Tələbat artdıqca, Layihə
Virtual İpək Yolu layihəsi və ya digər mənbələrdən
əlavə kanalların əldə edilməsi məsələsini
müzakirə edəcəkdir.
